Na lekcje
Kreator atomów
Wystarczy połączyć protony, neutrony i elektrony, żeby zobaczyć, jaki atom powstanie. Gdy atom jest trwały i obojętny, pierwiastek zostaje pokolorowany we własnym układzie okresowym ucznia.
Trzy rodzaje cząstek
W kreatorze jest zasobnik z protonami, zasobnik z neutronami i zasobnik z elektronami. Uczniowie dodają cząstkę przyciskiem plus albo przeciągają ją do atomu, a zabierają przyciskiem minus.
Liczba protonów decyduje o tym, jaki to pierwiastek. Kreator pokazuje nazwę, symbol, liczbę masową i ładunek oraz rozmieszczenie elektronów na powłokach.
Czy jądro jest trwałe?
Protony się odpychają. Neutrony pomagają utrzymać jądro w całości, ale tylko wtedy, gdy jest ich odpowiednia liczba. Pasek z liczbami pokazuje, ile neutronów daje trwałe jądro budowanego pierwiastka i czy atom ma ich za mało, czy za dużo.
Węgiel z 6 albo 7 neutronami jest trwały. Z 8 neutronami to węgiel-14, który jest promieniotwórczy.
Atom czy jon?
Proton ma ładunek +1, a elektron −1. Waga pokazuje jedne naprzeciw drugich. Gdy jest ich tyle samo, atom jest obojętny; w przeciwnym razie jest jonem dodatnim (kationem) albo ujemnym (anionem).
Własny układ okresowy
Każdy pierwiastek, który uczeń zbuduje jako trwały i obojętny, zostaje pokolorowany w jego układzie okresowym, od wodoru do wapnia: to pierwsze 20 pierwiastków. Kliknięcie zbudowanego pierwiastka pokazuje go ponownie.
Układ jest zapisywany w przeglądarce ucznia, a nie u nas. Nauczyciel widzi na ekranie ucznia, jak daleko ten doszedł.
Dwa modele atomu
W modelu Bohra, z elektronami na powłokach, łatwo policzyć elektrony. Model chmury elektronowej jest bliższy rzeczywistości: nikt nie potrafi powiedzieć, gdzie jest elektron, a tylko to, gdzie najpewniej można go znaleźć. W modelu chmury uczniowie naciskają Zmierz i widzą, że elektrony za każdym razem pojawiają się gdzie indziej, aż kropki ułożą się w chmurę.
Jak duży jest atom naprawdę?
Na rysunkach jądro jest o wiele za duże. W rzeczywistości jest dziesiątki tysięcy razy mniejsze od całego atomu. Przycisk Prawdziwa skala pokazuje atom w prawdziwych proporcjach, a suwak powiększa obraz, aż będzie widać jądro.
Pomysły na lekcję
- Zbudować po kolei pierwsze dziesięć pierwiastków i obserwować, jak zapełniają się powłoki.
- Zbudować węgiel-12, węgiel-13 i węgiel-14. Co jest takie samo, a co się różni?
- Zbudować atom sodu i zabrać mu jeden elektron. Jaki jest teraz ładunek?
- Znaleźć wszystkie trwałe izotopy tlenu. Ile ich jest?
Warto wiedzieć
- Kreator atomów jest tylko na stronie internetowej, nie ma go w aplikacji.
- Obejmuje pierwiastki od wodoru do wapnia.
- Jest bezpłatny i nie wymaga konta. Liczba języków: 18.
- Działa z ekranem dotykowym, myszą i klawiaturą.